[Abdurrahman 58]

Kaht-ı Rical



Bir ülkede, büyük devlet ve siyaset adamları ile âlimlerin bulunmaması,
yetişmemesi.

Osmanlı Devleti'nde bilhassa Tanzimat'tan sonra “kaht-ı rical” tabiri çok
kullanılmıştır. Devlet adamlarının yetişmemesi, âlimlerin çok azalması, devletin
yıkılış sebeplerinden birisidir.



Büyük imparatorluk hâlindeki Osmanlıları yıkmanın tek şartının, onları ilimden,
dirayetli devlet adamlarından mahrum bırakmak olduğuna inanan İngilizler (iki
asır boyunca bu iş için uğraştılar), fen ve din ilimlerinin okutulduğu
medreselerin yozlaşması için var güçleriyle çalışarak, 19. asrın sonu ve 20.
asrın başında arzularına tamamen ulaştılar. Artık Osmanlıda, devlet ve ilim
adamı sayılabilecek çok az kimse yetişti. Bu bakımdan, o zamanlar, kaht-ı rical
tabiri günlük lisanda çok kullanılır oldu.