CUMHURİYET ÖNCESİ

[abircan]

Cumhuriyet öncesi / tURGUT öZAKMANDAN
16 Mayıs Ulusal Hukuk ve Tavır dergisinin, Cumhuriyetin 86. yılı dolayısıyla düzenlediği etkinliklerin ilki dün Ulus’ta 1. Meclis binasında yapıldı. Konferansın konusu, “86. Yılında Cumhuriyetin Neresindeyiz?”, konuşmacısı “Şu Çılgın Türkler”in yazarı Turgut Özakman’dı. Özakman bugün Cumhuriyetin neresinde olduğumuza gelmeden, Cumhuriyetin hemen öncesi genel durumumuza ilişkin kimi örnekler verdi. İşte, “Bizim kadar tarihine saygısız ve ondan bihaber... Bizim kadar tarihini küçük görüp aşağılayan bir millet daha yoktur dünyada. Cumhuriyeti küçümseyip Cumhuriyet öncesi dönemi yüceltmeye çalışmak cehalet değilse ihanettir” diyen Özakman’ın verdiği örneklerden bazıları.
- Cumhuriyet öncesi bugünkü Türkiye topraklarında 42 bin köy vardı, hiçbirinde okul ve öğretmen yoktu.
- Okur yazar oranı erkeklerde yüzde 7, kadınlarda binde 4 idi.
- Tüm Osmanlı İmparatorluğu’nda okuyan kız öğrenci sayısı 500, lisede okuyan kız öğrenci sayısı 250 idi.
- Her dört kişiden biri trahomdu. Frengi ve verem son derece yaygındı. En zengin çocukları bile patır patır veremden ölüyordu.
- Kişi başına milli gelir 4 lira, devletin kişi başına yaptığı yıllık kamu harcaması sadece 50 kuruştu.
- Açlık ve yoksulluktan Türk insanının fizik yapısı ufalmış, cılızlaşmıştı. O kadar ki, 1. Dünya Savaşı’nın sonunda genç ya da yaşlı olmalarına bakmaksızın 45 kilo gelebilenler askere alınıyordu.
- 3 bin 800 kilometre demiryolu vardı ama bir metresi bile bize ait değildi. Edirne - İstanbul demiryolunu Fransızlar işletiyordu. Kullanmamıza izin vermedikleri için Balkan Savaşı’nda yaralanan pek çok askerimizi İstanbul’a nakledemediğimizden kaybettik.
- Bırakın iktisatçı ve maliyeciyi... Yetişmiş makinistimiz bile yoktu. Neredeyse tamamı Rum ve Ermeni idi. Kurtuluş Savaşı’nda subaylarımız bu makinistlere trenleri, zaman zaman kafalarına silah dayayarak kullandırabiliyordu.