Paradigma (Zihin haritası)

[FatihCan]

paradigma (zihin haritasi) degistirmenin geregi



Karsilastiginiz sorunlari, o sorunlari yarattiginiz düsünce düzleminde
kalarak çözemezsiniz. (EINSTEIN)




Ön yargılar

"....Önemli bir toplantida cep telefonuyla bagira bagira konusan bir
kisi garibinize gidiyorsa, paradigmanizi degistirmeden onu
degerlendirdiginiz için, siz yaniliyorsunuzdur. Örnegin trende
giderken, bir baba, 3 evladiyla oturup, sürekli aglayan çocuklarina hiç,
susun, demeden yolculuga devam ettiginde ; siz ona ne gamsiz adam,
diyebilirsiniz. Ama sorsaniz, onlar hastaneden geliyorlardir ve bir saat
önce çocuklarin anneleri ölmüstür ve eve dönüyorlardir. Prof.Covey in
konusmasini dinlemeye gelen annesi, arka sirada oturan 2 kisinin
toplanti boyunca sürekli konustuklarini görerek, çok öfkelenmis ve
oglumu küçümsüyorlar diyerek te çok üzülmüs. Yemek molasinda ogluna,
sunlarin kafasina çantami indiresim geliyor, demis. Oglu, anne o adam
Finlandiyali, burada smultane tercüme yok, mecburen tercümani yanina
oturttuk, demis. Havaalaninda aktarma yapmak isteyen yasli bir hanim,
uçaginin 2 saat gecikmeli oldugunu ögrenince, dergiler ve bir kutu
kurabiye alarak bekleme salonuna geçmis. Yanindaki sehpaya da dergileri
ve kurabiye kutusunu birakarak, okumaya dalmis. Bir ara bakmis ki,
yanindaki koltugu oturan bir adam, sehpadaki kurabiye paketini açiyor ve
de yemeye basliyor. Kurabiyelerin kendisine ait oldugunu hissettirmek
isteyen kadin, adama dik dik bakmis. Hatta cani o an istemedigi halde,
kutudan bir kurabiyeyi agzina atmis. Her halde kurabiyelerin sahibinin
kim oldugunu artik anlamistir diye düsünürken, adam bir tane daha
agzina atmaz mi. Hemen kadin da bir tane daha atmis ve bir yarisma
baslamis, adam bir tane, kadin bir tane. Sonuçta kutuda tek kurabiye
kalmis, adam onu hizlica kaparak ortadan bölmüs ve gülerek kadina ikram
etmis. O sirada, kadinin uçaginin alana indigi anonsu duyulmus ve
islemler için kadin bankoya gitmis. Pasaportunu çikartmak için
çantasini açtiginda, ne görsün ; KENDI KURABIYE PAKETI, HIÇ AÇILMAMIS
OLARAK ÇANTASINDA DURMUYOR MU ! MEGER, ADAMIN KURABIYESINI YIYORMUS.

Baskalarinin düsünce ve davranislari hakkinda hüküm verirken, elimizdeki
veriler çogu zaman yeterli olmuyor. Davranislarin nedenini bilmeden çok
yanlis yargilara varabiliyoruz. Covey bu örnekleri ; ayni enformasyona
farkli bakis, bizim davranislarimizi belirler, diye özetliyor. Buradan
yola çikarak çözemedigimiz sorunlar için, paradigma (zihin haritasi)
degistirmenin geregini vurguluyor. Einstein'in bir sözünü animsatiyor :
Karsilastiginiz sorunlari, o sorunlari yarattiginiz düsünce düzleminde
kalarak çözemezsiniz. Çogumuzun zaman zaman yaptigi gibi, "sorunlarin
içinde kaybolmak" yerine, paradigma degistirmeyi basarip, sorunlara
farkli biçimde yaklasabilenler, o sorunu asma sansini da yakaliyorlar.
Zaten sorunlarimizi dostlarimizla paylasmamizin nedenlerinden biri de,
farkli bir bakisin, bize farkli davranabilme kapisi aralama ihtimali
degil midir. Çözümsüz gibi gördügünüz sorunlar konusunda paradigma
degistirmenin önemi vardir. Aslinda hayatimizi, basarimizi,
mutlulugumuz belirleyen bizim kendi davranislarimizdir. Basimiza gelen
her seyle onlara verdigimiz tepki ve yanit arasinda genis bir hareket
alani vardir......."

Stephan Covey